مهر ۱۰, ۱۳۹۹

تقویت فن بیان و گویندگی با چند نکته کاربردی

  • بهمن ۱۹, ۱۳۹۸
  • 0
فن بیان و گویندگی
فن بیان و گویندگی

اگر میخواهید برای تقویت فن بیان و گویندگی خود گامی بردارید اگر می خواهید فن بیان و گویندگی خوبی داشته باشید. اگر می خواهید به راحتی بتوانید با لحن زیبا و تأثیر گذار قصه ای تعریف کنید یا شعری بخوانید باید محتوایی را که می خوانید را دوست داشته باشید و با آن بیگانه نباشید. همیشه می گویند سخنی که از دل بر آید لاجرم بر دل نشیند. شما می خواهید تأثیر گذار باشید پس اول خودتان باید تأثیر بگیرید.

برای تقویت هنر سخنرانی و صحبت کردن به چند نکته باید توجه داشته باشید. این نکات را فنون صحبت کردن می نامند.

فنون صحبت کردن و سخنرانی

۱- عادت کنید همزمان بخوانید و صحبت کنید

وقتی می خواهید متن یا شعری را از رو بخوانید این فن می تواند بسیار به شما کمک کند. می توانید شعر یا متن را حفظ کنید اما بهتر است بتوانید همزمان که از حفظ می خوانید به متن نوشته شده هم نگاهی بیندازید تا مطمئن شوید آنچه می گویید درست است. در واقع شما می خواهید با این کار مهارت خود را در سخنرانی و خواندن متن های طولانی تقویت کنید. تبحر در این کار به شما اعتماد به نفس می دهد که در سخنرانی های طولانی دستپاچه نشوید و به راحتی بتوانید درباره یک متن سخنرانی کنید.

  • اگر متنی را که می خواهید برای جمع بخوانید بارها تمرین کرده باشید و البته معنا و مفهوم آن را نیز خوب بدانید باعث می شود در هنگام صحبت کردن راحت تر صحبت کنید و به جای مدام نگاه کردن به نوشته با خیال راحت به مخاطب خود نگاه کنید و با او ارتباط مناسب برقرار کنید.
  • با آهنگ واژگان آشنایی دارید؟ هر جمله و کلمه دارای آهنگ خاصی است. باید بتوانید آهنگ تمام کلماتی که می خواهید با صدای بلند بخوانید را کاملا درک کنید. مخصوصا وقتی قرار است شعر یا داستانی را بخوانید ادا کردن آهنگ کلمات با همان احساسی که قرار است به مخاطب منتقل کند یکی از مهم ترین نکات است که باید بتوانید از پس آن بربیایید.
  • احساس خودتان را به مخاطب منتقل کنید. وقتی جملات را می خوانید سرتان را از روی کاغذ بلند کنید و با مخاطبان خود ارتباط چشمی برقرار کنید. این کار باعث می شود شما یک گوینده فعال و پویا باشید.

۲- کنترل بلندی، سرعت و لحن صدای خود را در اختیار بگیرید

صحبت کردن با لحن یکنواخت مخاطبان را خسته می کند. مهم نیست که محتوای شما تا چه حد جذاب باشد اگر نتوانید با لحن جذاب آن را بیان کنید هیچ فایده ای ندارد.

  • لحن داستان یا متن خود را حفظ کنید، لحن چیست؟ قطعا وقتی یک داستان حماسی می خوانید لحنتان باید تفاوت داشته باشد با وقتی که در حال خواندن یک داستان عاشقانه هستید. لحن صحبت کردنتان را با لحن متن‌تان متناسب در نظر بگیرید. 
  • سرعت کلام خود را حفظ کنید. ممکن است وقتی یک مکالمه عادی دارید سرعت صحبت کردنتان عادی باشد اما وقتی در حال ایراد سخنرانی هستید باید شمرده صحبت کنید. مخصوصا اگر متنی که می خوانید نیاز به تفکر دارد سعی کنید با مکثی کوتاه در میان کلامتان فرصت اندیشیدن نیز به مخاطبتان بدهید. مخاطب نیاز دارد با شما همراه شود. فرصت همراهی را به او بدهید.
  • صدایی رسا و واضح داشته باشید اما فریاد نکشید. از دیافراگم صحبت کنید. یعنی سعی کنید نفستان را کنترل کنید. بهترین حالت نفس کشیدن طوری است که با دم و بازدم شما شکمتان فرو رود و بیرون بیاید. این طور نفس کشیدن باعث می شود شما احساس آرامش داشته باشید.

۳- واضح و روشن صحبت کنید

زیر لب صحبت نکنید. وقتی در حال صحبت هستید مطمئن شوید مخاطب، صدای شما را به طور واضح می شنود و درک می کند. آهسته صحبت کردن و نجوا کردن، کلام شما را برای مخاطب نامفهوم می کند.

  • بیان مناسب داشته باشید. یعنی یاد بگیرید صداها را درست ادا کنید. بیان درست هر کلمه را یاد بگیرید و آن را واضح بیان کنید. بعضی از حروف به تأکید بیشتری نیاز دارند. برای تلفظ کلماتی که حروف  زیر را دارند تأکید بیشتری روی این حروف داشته باشید. این تأکید باعث می شود صحبت شما واضح و روشن به گوش شنونده برسد. این حروف «ب، د، ج، پ، ت و ک» هستند.
  • تلفظ صحیح کلمات را یاد بگیرید. اگر کلمه ای هست که تلفظ آن را سخت به خاطر می آورید حتما روی آن کلمه صداها را نشانه بگذارید. این کار باعث می شود در حین صحبت اشتباه تلفظ نکنید.
  • وقفه داشتن در حین صحبت کردن ممنوع. سعی کنید اگر هم این اتفاق برایتان افتاد تمرکزتان را روی متنی که می خواهید درباره آن صحبت کنید از دست ندهید. اگر زیاد دچار وقفه شوید مثلا مدام اصواتی مثل امممم به کار ببرید مخاطب نیز تمرکز خود را از دست می دهد و دیگر سخت می تواند به شما توجه کند.
مقاله پیشنهادی  تکنیک ها و استراتژی های تسلط بر مذاکره و فروش

۴- تأکید مناسب و به جا داشته باشید

حتما در میان صحبت، مطلبی دارید که مهم تر از قسمت های دیگر است. با تغییر صدا و لحن صحبت خود در این قسمت ها توجه مخاطب را به این بخش ها جلب کنید. تأکیدهای مناسب به وسیله صدای شما به مخاطب نشان می دهد این بخش از صحبت شما مهم است.

  • این تأکید به وسیله صدا می تواند استفاده از صدای پایین باشد. وقتی صدای خود را پایین می آورید مخاطب تحریک می شود تا صدای شما را بشنود و ناگهان صدای تان را بالا تر می آورید. مراقب باشید لحن و صدایتان نباید یکنواخت باشد.
  • بازی با صدا گاه می تواند احساس را نمایان کند. مکث، بالا یا پایین بردن صدا گاه می تواند تأکیدهای ویژه ای روی صحبت شما داشته باشد.

۵- مکث کنید اما در نقطه مناسب

یادتان باشد به مسابقه نیامده اید. لازم نیست با سرعت زیاد مطالبتان را بیان کنید. همانطور که اگر بیش از حد مکث کنید مخاطب حواسش را به شما از دست می دهد. اگر بیش از حد با سرعت صحبت کنید مخاطب نمی تواند مطالب شما را درک کند. یک گوینده حرفه ای می داند باید مکث کند و البته که می داند در کدام نقطه این کار را انجام دهد.

  • شاید بپرسید کدام نقطه برای مکث مناسب است؟ وقتی در میان متن باعث می شوید احساساتی بر انگیزد یا خنده ای بر لب مخاطب بنشیند. اجازه دهید این اتفاق به طور کامل انجام شود. مکث کنید تا مخاطب واکنش نشان دهد. اگر قرار است بخندد. بگذارید با خیال راحت بخندد یا اگر قرار است احساساتی شود بگذارید در کمال آرامش به احساسش توجه کند. وقتی به موقع مکث می کنید و وقتی باعث می شوید مخاطب واکنش نشان دهد. حواس مخاطب را در اختیار خود گرفته اید. حالا می توانید به طور مؤثرتری ادامه دهید.
  • گاهی اوقات در متن یا شعری که می خوانید علائم نوشتاری وجود دارد. مثلا وجود کاما به شما می گوید باید مکث کنید و کلمات را به هم مرتبط نکنید. به این علائم نوشتاری در حین ایراد سخنرانی توجه کنید.

فن بیان و گویندگی را رعایت کنید تا روایت گر خوبی باشید

۱- موقعیت را درست توصیف کنید

موقعیت را شرح دهید. مخاطب باید بتواند خود را در موقعیت داستان، شعر یا لطیفه ای که توصیف می کنید احساس کند تا بتواند با شما همراه شود.

  • سعی کنید برای مخاطب توضیح دهید موقعیت داستان از چه قرار است. داستان در گذشته اتفاق می افتد یا در زمان حال؟ این اتفاق داستان شماست یا روایت کسی دیگر را بازگو می کند؟ پیش زمینه هایتان را کامل و دقیق توصیف کنید این پیش زمینه ها به مخاطب کمک می کند تا با داستان شما درگیری حسی پیدا کند. مهم است داستانی که تعریف می کنید برای مخاطبتان آشنا باشد. مخاطب دوست دارد با روایت شما ارتباط برقرار کند پس نقطه نظرات مناسبی ارائه دهید و داستانی را انتخاب کنید که با زمان حال روایت شود تلاش کنید پیش زمینه را آنقدر مناسب انتخاب کنید تا مخاطب سریع با داستان شما ارتباط برقرار کند.
مقاله پیشنهادی  تسلط بر فروش

۲- ساختار مناسبی برای داستانتان طراحی کنید

مهم نیست داستانی که روایت می کنید برای خودتان رخ داده باشد یا داستان شخص دیگری باشد. ساختار آن را طوری طراحی کنید که برای مخاطبتان جذاب باشد. سالهاست که انسان داستان گویی می کند و شنیدن داستان را جذاب می داند. شما هم اگر چند نکته را رعایت کنید می توانید داستان های جذاب تری بگویید.

  • داستان شما در رابطه با هر موضوعی که باشد فرقی نمی کند. هر اتفاقی که در داستان شما رخ می دهد باید علتی داشته باشد و معلول آن نیز در داستان نمایان باشد. هیچ کس دوست ندارد داستانی را بشنود که رخدادهای آن گنگ و مبهم باشد و نفهمد این وقایع چرا رخ می دهد و اگر رخ می دهد چه نتیجه ای در پی دارد.
  • پیش زمینه لازم است اما سعی کنید پیش زمینه را با حاشیه رفتن اشتباه نگیرید. نقطه شروع تعارض در داستان را سریع بیان کنید. اصولا هر داستانی یک نقطه تعارض دارد که به خاطر آن اتفاق ها در پی هم رخ می دهند و نتیجه ای حاصل می شود. در کل بهتر این است که سریعتر به نقطه تعارض بپردازید.

۳- هر جزییاتی ارزش شرح دادن ندارد

سعی کنید به اندازه و مناسب از جزییات استفاده کنید. مخاطب به جزییاتی نیاز دارد که داستان را کاملا برایش شرح دهد و هیچ نقطه کوری برایش باقی نگذارد. اما جزییات بیش از حد مخاطب را خسته و گیج می کند. عکس قضیه نیز زمانی است که شما لازم نمی بینید جزییات ماجرا را شرح بدهید نتیجه این اتفاق درگیر نشدن مخاطب با ماجرایی است که روایت می کنید.

  • زمانی از جزییات استفاده کنید که در شکل گیری نتیجه داستان نقش دارند. داستان سیندرلا را در نظر بگیرید. لزومی ندارد ما بدانیم تک تک خواسته های ناخواهری ها و نامادری از سیندرلا چیست اما وقتی تک تک این خواسته ها قرار است سیندرلا را از رفتن به مهمانی وادارد نشان دادن تک تک این کارها هم به جذابیت ماجرا کمک می کند هم مخاطب را درگیر احساس می کند و بیشتر دلش می خواهد که سیندرلا از ظلمی که به او می رود رهایی یابد.
  • شاید طنز آمیز کردن جزییات کمک جالبی به جذاب شدن داستان شما کند. اما فراموش نکنید از اعتدال خارج نشوید. به بهانه طنز آمیز بودن، هر جزییاتی را بیان نکنید. شما قرار است جزییاتی را بیان کنید که باعث شود موضوع مورد نظرتان بهتر درک شود. پس یادتان باشد در هر حالتی که از جزییات استفاده می کنید. جزییاتی را شرح دهید که به درک بهتر موضوع کمک کند.
  • جزییاتی را بیان کنید که مخاطب را در گیجی و ابهام رها نکند. مثلا در داستان سیندرلا اگر در روند داستان نبینیم که لباس سیندرلا چگونه آماده می شود. بعدا مخاطب در ساعت ۱۲ شب وقتی سیندرلا با شتاب فرار می کند مخاطب را با یک ابهام تنها می گذارد.

۴- پیوستگی و یکدست بودن داستان را حفظ کنید

   پیوستگی داستان یعنی زمانی که همه چیز از یک جنس است و مدام دنیای قصه رنگ عوض نمی کند تا داستان برای مخاطب باور پذیر شود. تصور کنید اگر درمیان یک داستان واقعی و عادی ناگهان از سفینه فضایی حرف بزنید افکار مخاطب را تا چه حد به هم می ریزید. بر هم زدن افکار و پیش زمینه ای که مخاطب با آن ارتباط برقرار کرده فقط در راستای داستان قابل قبول است در غیر این صورت به باورپذیری مخاطب لطمه می زند.

  • این پیوستگی و یکدستی باید در مورد شخصیت های داستان رعایت شود. تصور کنید یک آدم ترسو نمی تواند در نهایت شجاع و دلیر از آب در بیاید. همینطور اگر یک انسان شجاع معرفی می کنیم نمی توانیم از او انتظار داشته باشیم در هنگامی که باید شجاعت به خرج دهد ترسو و خجالتی از آب دربیاید. مخاطب باید بتواند شخصیت ها را باور کند و یکپارجه نبودن شخصیت ها این کار را بسیار سخت می کند.

۵- به مدت زمان مناسب روایت توجه کنید

نکاتی هست که می تواند به شما کمک کند تا این مدت زمان مناسب را تشخیص دهید چرا که نمی توان دقیقا مدت زمان  مشخصی را برای داستان و شعر تعیین کرد.

  • اگر به تازگی به این حرفه وارد شده اید سعی کنید داستان کوتاهی انتخاب کنید چراکه مدیریت سرعت، لحن، جزییات و… برایتان راحت تر خواهد بود.
  • مطمئن شوید جزییاتی که به کار می برید از ملزومات قصه است و داستان را بیهوده بلند و طولانی نمی کند.
مقاله پیشنهادی  22 روش موفقیت و بهبود فردی

پرهیز از اشتباهات رایج در فن بیان و گویندگی

۱- استفاده درست از صدا

نه با سرعت صحبت کنید و نه با صدای یکنواخت. هر دو این موارد می توانند با هم رخ دهند. وقتی با سرعت صحبت می کنید نمی توانید لحن صدای خود را کنترل کنید.

  • با سرعت صحبت نکنید. اگر نمی توانید سرعت صحبت کردنتان را کنترل کنید به تنفس و وقفه ها توجه کنید. آرام و عمیق نفس بکشید این کار به شما کمک می کند بتوانید با سرعت مناسب صحبت کنید. وقتی سرعت صحبت کردنتان را کنترل کنید می توانید در مواقع مناسب لحن صدایتان را تغییر دهید و مخاطب را با خود همراه نمایید.
  • لحن را جدی بگیرید. یک لحن خوب می تواند داستان نه چندان جذاب را جذاب به گوش مخاطب برساند. برای این کار نیاز است یاد بگیرید لحن و ترکیب واژه ها را به درستی ادا کنید.

۲- سر اصل مطلب بروید

حتی اگر حاشیه ها جذاب و خنده دار باشند اگر طولانی و غیر ضروری به کار روند خسته کننده و کسالت بار می شوند. وقتی برای مردم صحبت می کنید یعنی حرف مهمی برای گفتن دارید. مردم منتظرند حرف های مهم شما را بشنوند. کمتر به حاشیه ها بپردازید و به موقع سر اصل مطلب بروید.

اساس داستان را رها نکنید. هر جزییات یا مقدمه ای که می گویید فراموش نکنید که باید در مورد اساس داستان باشد و به درک موضوع کمک کند نه اینکه مخاطب را با حاشیه ها و مقدمه ی طولانی خسته کند.

۳- مخاطب به نتیجه گیری اخلاقی و تفاسیر شخصی نیاز ندارد.

داستان ها به وجود آمده اند تا به طور غیر مستقیم مفاهیمی را برای ما بازگو کنند. ممکن است برداشت شخصی شما از موضوع با برداشت دیگری متفاوت باشد. داستان ها به وجود آمده اند تا در قالب آن ها بتوان حرف های مهمی زد. مطمئن باشید داستان به خودی خود رسالتش را برآورده می کند.

۴- تمرین کنید

تمرین کردن کمک می کند مسلط شوید. هر چه بیشتر بر مطلبی که می خواهید برای دیگران بیان کنید تسلط داشته باشید بهتر می توانید به مخاطب خود کمک کنید تا موضوعی را که درباره آن صحبت می کنید را درک کند. تا زمانی که بر تمام وجوه مطلب خود مسلط نشده اید دست از تمرین کردن برندارید.

۵- الگو برداری کنید

اصولا برای یادگرفتن کاری که تا به حال انجام نداده اید بهتر است الگو برداری کنید. به کسانی که با صدای شیوا و با احساس سخنرانی می کنند توجه کنید. زبان بدن و حالات آن ها را زیر نظر بگیرید و تلاش کنید ریزکاری ها را یاد بگیرید. تقلید نکنید. الگو برداری کنید. تلاش کنید یاد بگیرید آن ها چه چیزهایی را رعایت می کنند آنگاه به روش خودتان آن ها را به کار ببرید.

بیشتر بدانید بیشتر بخوانید

برای آشنایی با دوره های مرتبط ارائه شده توسط آموزا مانند دوره زبان از مبتدی تا پیشرفته، برنامه نویسی و فناوری اطلاعات، مشاوره تحصیلی، رشته های ورزشی، دیجیتال مارکتینگ، کار تخصصی با اینستا، ایمیل مارکتینگ، زبان بدن، فروش آنلاین، هنرهای متنوع ارائه شده در آموزا مانند قالی بافی ، گلیم، نقاشی، کیف سازی، کار با چرم و چرم دوزی، معرق کاری، تابلو سازی، شیرینی و غذاهای محلی، و موضوعاتی در حوزه بهداشت کودکان، مادران و کهن سالان، و همچنین آشنایی با بسیاری از کتاب های معروف بین المللی، آموزا را دنبال کنید. .
همچنین برای مطالعه مقالات مرتبط در حوزه های بهداشت و سلامت، حرفه و هنر، درس و مدرسه، صنعت، فناوری اطلاعات، کسب و کار، مهارت های زندگی و رشته های ورزش روی عبارت مورد نظر کلیک کنید.

قبلی «
بعدی »

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *